طرح پيشنهادي روسيه قابل بررسي است؟

مهرانگيز کار - ۲۸ دی ۱۳۸۴

در شرايطي که پرونده هسته اي ايران به تدريج ابعاد خطرناک تري براي منافع ملي ما مي يابد، طرح روسيه ظاهراً از ديد برخي از مقام هاي حکومتي ايران تنها ابتکار بين المللي تلقي مي شود که "قابل بررسي" و "قابل مذاکره" به شمار مي آيد.

جزييات طرح پيشنهادي مسکو هنوز در جايي منتشر نشده است. در محافل ايراني داخل و خارج از کشور تاکنون نگراني هاي مختلفي در مورد اين طرح از سوي کارشناسان بيان شده است. بسياري از کارشناسان، بر اين نکته اشتراک نظردارند که در جمهوري اسلامي از "منافع ملي" و "استقلال" تعريف روز آمدي در دست نيست و هنوز اين مفاهيم با معيارهاي هيجاني و انقلابي تعريف مي شوند. از باب نمونه، حکومت ايران در يک سال گذشته پيرامون غني سازي مواضع سفت و سختي را اتخاذ کرده است. کافي است اين مواضع را دنبال کنيم و آن را با موضع ضعيف و لرزان آن در خصوص طرح روسيه مقايسه نماييم.

تا کنون سرسختي ايران در مذاکرات مربوط به غني سازي يک وجه مطلق گرا داشت که هر چند عموم ايرانيان و فعالان سياسي با آن موافق نبوده و نيستند، ولي بيانگر نقطه نظرهاي حکومتي بود که مي خواهد روي مواضع خود قمار کند. منتقدان البته اين شرايط جهاني امروز را مضر به حال امنيت ملي ارزيابي مي کردند. اما موافقان حکومت اين "استواري" را مي ستودند.

اينک مخالفان و موافقان مواضع سرسختانۀ دولت ايران، هر دو سرگيجه گرفته اند. هر دو در مخالفت با مواضع اخير دولت به يکديگر نزديک شده اند. مخالفان مواضع سرسختانۀ دولت ايران معتقدند اگرقرار است دولت ايران از ترس به خطر افتادن تماميت ارضي و منافع ملي از مواضع پيشين خود عدول کند، کوتاه آمدن از اصل غني سازي بهتر از آن است که زير بار غني سازي در خاک روسيه برود. غني سازي در کشور ديگر دليل عقلي ندارد. بخصوص که حتي اگر تن دادن به غني سازي در روسيه با توجيه مقابله در برابر سياست هاي ايالات متحده صورت گيرد، مي دانيم دولت آمريکا هرگاه بخواهد به سهولت مي تواند چرخۀ کار را تا مرحلۀ غني سازي، ولو آنکه در کشور ديگري انجام بشود زير کنترل داشته باشد.

بنابراين اعلام رسمي دولت ايران بر اينکه طرح پيشنهادي روسيه " قابل مذاکره" است نوعي تسليم بي حاصل ارزيابي مي شود و حتي دستيابي به امتيازاتي را که ناشي از عقب نشيني از غني سازي است نا ممکن مي سازد. از اين تسليم چيزي عايد ملت ايران نمي شود. بلکه اين ملت گرفتار به واسطه سياست هاي دولتي که به چرخش هاي غيرمنتظره در سياست هاي داخلي و خارجي شهرۀ آفاق است به شدت وابسته مي شود، بي آنکه حتي از اين وابستگي نصيبي ببرد.

ايرانياني که با مواضع سرسختانۀ دولت ايران با وجود خطرهاي احتمالي موافق بوده اند از اعلام "قابل مذاکره" بودن طرح پيشنهادي روسيه به شدت حيرت کرده اند. ظاهراً دولت ايران دارد در صحنۀ سياست هاي جهاني تبديل به بازيگري مي شود که اساسا صحنه در اختيارش نيست و ديگران به جايش بازي مي کنند. اين موافقان مواضع سرسختانۀ دولت ايران، غني سازي در خاک بيگانه را رويکردي به شدت در ضديت با منافع ملي ارزيابي مي کنند. آنها هرچند با بينش افراطي به موضوع مي نگرند، اما حال که کار به اينجا کشيده شده دارند سازو کارهاي جهاني را واقع بينانه ارزيابي مي کنند و معتقدند مشاوراني در سطح جهاني دولت ايران را مي فريبند و به ساده دلان فعال در اين دولت مي باورانند که هم مي توانند وجهه "سازش ناپذير" خود را حفظ کنند و آبرو و اعتبار از دست ندهند، هم مي توانند به ياري روسيه از "آمريکاي جهانخوار" فاصله بگيرند و همچنان براي حاميان تندروي هاي خود درون کشور شعارهاي دهان پرکن داشته باشند.

نهايت آن که به نظر مي رسد حاميان طرح روسيه در حکومت ايران، با رويکرد به طرح روسيه، پرونده را به زيان ملت ايران مختومه اعلام مي کنند. مخالفان و موافقان مواضع سفت و سخت دولت ايران با آنکه از دو نوع تفکر سياسي تغذيه مي کنند، اينک و به انگيزۀ جدي گرفتن مذاکرات با روسيه هر دو به اين نقطه نظر مشترک رسيده اند که: کدام تضمين و امنيت براي حفظ منافع ملي ايران در کشور بيگانه قابل تصور است؟


* اين مقاله اولين بار در روزنامه اينترنتی روز در تاريخ 28 دی 1384 منتشر شده است.

 









Girls Who Flee From Home Are Not Criminals

The Iranian Woman Will Be Unveiled in 2025!

چرا معاون رئیس جمهور در امور زنان مانند فعال حقوق زن عمل می کند

ستایش فقر نکوهش عقل٬ این است برنامه سیاسی حاکمان ایران

آقای ظریف به دخترم تذکر داد که اگر بازگردی اعدام می شوی

احمد زیدآبادی به گناباد می رود، احمدی مقدم و رحیمی کجا؟

مناظره خیالی با فاطمه آلیا

خروج از دایره بسته بومی گرائی

روزی که فعال حقوق زن شدم

مادران ایرانی