حقوق مادران نسبت به فرزندان

اين يادداشت از سری يادداشت های مهرانگيز کار درباره وضعيت حقوقی زنان در ايران به مناسبت روز جهانی زن است که تا 8 مارس دراين سايت منتشر خواهند شد.


مادران به موجب قوانین کمترین اختیاری نسبت به فرزندان خود ندارند. علت آن است که قانون گذار آنها را از حق ولایت بر فرزندان به کلی محروم ساخته است. پدر و جد پدری نسبت به فرزندان حق ولایت دارند. این ولایت چندان خدشه ناپذیر است که در اصطلاح حقوقی به آن می گویند "ولایت قهری" یعنی گونه ای از حق سرپرستی که قوه ی قهریه پشتوانه ی آن است. یعنی ارکان حکومتی.

دختران حتا اگر به 40 سالگی رسیده باشند تا زمانی که باکره هستند نمی توانند بدون اجازه ی رسمی پدر یا جد پدری یا دادگاه ازدواج کنند. مواد 1043 و 1044 قانون مدنی ضامن اجرای این ولایت مطلقه است. مادر کمترین حق و نقشی نسبت به موضوع ندارد. او به موجب قانون ناظری است که حتا در غیاب پدر و جد پدری، رضایت او برای ازدواج دخترش ارزش و اعتباری ندارد. قانون گذار ایرانی حقوق مادری را در حد و اندازه ی ماشین جوجه کشی هم به رسمیت نشناخته است. از طرفی حقوق دختران رشید (بالای 18 سال) را هم برای ازدواج بدون جلب رضایت پدر و جد پدری به رسمیت نشناخته است.