ظرفیت های جهانی برای کمک به زنان

ظرفیت های جهانی برای کمک به زنان
مهرانگیز کار - چهارشنبه 16 اسفند 1385 [2007.03.07]


پانل کمپین حذف مجازات سنگسار از قوانین ایران روز 28 فوریه در مجموعه پانل های مرتبط با پنجاه و یکمین اجلاس سالانه کمیسیون وضعیت زنان در سازمان ملل متحد در نیویورک برگزار شد.

گفتنی ها بسیار بود. با حیرت و ناباوری می شنیدم که برخی شرکت کنندگان آمریکایی و اروپایی در پانل حتی از چگونگی اجرای حکم سنگسار با خبر شده بودند و اطلاعات دقیقی به حاضران می دادند. مثلاً به تفصیل می گفتند چگونه مردان را در گودال دفن می کنند، به نحوی که از کمر به بالا دفن نشوند و نیمه بالای بدنشان آماج سنگ قرار گیرد. یا اینکه چگونه زنان را در گودال چال می کنند، به نحوی که فقط سرشان از گودال بیرون باشد و هدف سنگ فرار گیرد. با ناباوری می شنیدم که فعالان حقوق زن از کشورهای غربی از اندازه سنگ ها سخن می گفتند و می گفتند مطابق قوانین ایران سنگ هایی که به یک محکوم به سنگسار پرتاب می شود نباید آنقدر درشت باشد که زود محکوم بمیرد و نباید آنقدر ریز باشد که دو - سه روز مرگ محکوم به تأخیر بیفتد.

این توصیفات دقیق خارجیان، دو نوع احساسات را در من برانگیخت. نخست آنکه شاهد توفیق فعالان حقوق زن بودم و این درجه از اطلاع رسانی را محصول با ارزش افشاگری های انجام شده می دیدم. دیگر آنکه از وجود چنین قوانینی در کشورم، آن هم در قرن بیست و یکم میلادی، شرمسار بودم. یک نگرانی هم بر این شرمساری افزوده شده بود: آنها خیال می کردند ایران مثل برخی دیگر از جوامع مسلمان همیشه همین قوانین را داشته است. حافظه تاریخی را آشفته می دیدم. آنها نمی دانستند و نمی دانند که ایران بعد از انقلاب مشروطه در اوایل قرن بیستم توانست به تدریج از قوانین روز آمد به خصوص در امر جزایی بهره مند بشود و محصول گرانقدر زحمات حقوقدانان برجسته ایرانی به یک کرشمه آقایان بعد از انقلاب بر باد رفته است، کسانی که "قانون مجازات عمومی" پیش از انقلاب را نابود کردند. در آن قانون اثری از سنگسار و موارد متعدد اعدام و قطع دست و پا و انگشت نبود. اینک بعد از 28 سال شاهد شده ایم که فعالان در حوزه حقوق زن حتی در سازمان ملل متحد از تحولات معکوس حقوق زن در ایران بی خبرند. تازه نسل های جوان ایرانی هم ذهن تاریخی شان زیر تبلیغات سیاسی مغشوش شده. آنها نیز نمی دانند در ایران چنین مجازات هایی قوت قانونی نداشته است.

به هر ترتیب، یک نکته جالب در پانل، اظهارات یک زن فیزیکدان حاضر در جلسه بود که در پانل هم عضویت نداشت. او گفت: "تعجب می کنم چرا فعالان حقوق زن در ایران به درستی از ظرفیت های بین المللی استفاده نمی کنند و این ظرفیت ها را نمی شناسند. به دقت سخنان اعضای پانل را شنیدم. با وجود این قوانین، حتی اگر اجرا هم نشوند، سلامت روح و جسم زنان و کودکان که از 9 سالگی وارد حوزه مسوولیت کیفری می شوند در خطر است. زنان ناگزیرند همواره برای حفظ امنیت خود و فرزندان شان مواضع دفاعی داشته باشند. احساس ناامنی و ترس به فرسایش جسم و روح آنها می انجامد."

او اظهار داشت: "چرا تاکنون در سازمان بهداشت جهانی از زوایه بهداشت مادر و کودک اقدام به طرح شکایت نکرده اید؟ این همه سند در اختیار دارید. هر یک از مواد و تبصره هایی که بر می شمارید یک مدرک جرم است. چرا تاکنون آن همه کارشناس، روانکاو و روانشناس ایرانی بر پایه این اسناد اقدام به اظهار نظر کارشناسی نکرده اند و آن را در اختیار سازمان بهداشت جهانی و نظایر آن نگذاشته اند؟ چرا فعالان حقوق زن از این کارشناسان کمک نمی گیرند؟"

سخنان خانم فیزیکدان بسیار قابل تامل بود. اگر چه وی از ماجراهایی که بر زنان فعال برای افشاگری قوانین گذشته و می گذرد خبر نداشت، با این وصف بر یک کمبود مهم در فعالیت های مرتبط با حقوق زن انگشت گذاشت و آن اینکه فعالان حقوق زن در ایران چندان با ظرفیت ها و امکانات جهانی آشنا نیستند، آنها را به درستی نمی شناسند و به خبررسانی بر پایه جلب توجه نهادهای حقوق بشری قناعت می کنند. حال آنکه طرح شکایت های گوناگون از زوایای مختلف، حتی به صورت سمبولیک سودمندتر است.

واقعیت آن است که جریان مدافع حقوق زن در ایران بسیار محلی (local) عمل می کند. ضروری است هر یک از کانون ها و مراکز مطالعاتی و مبارزاتی حقوق زن با هر نوع نگرش سیاسی، درون خود سازمان های کوچکی ایجاد کنند و با استفاده از نیروی داوطلب (به ویژه کارشناسان و دانشجویان حقوق)، واحدهای "شناسایی ظرفیت های جهانی" را راه اندازی کنند. اگر این واحدهای درون سازمانی همه آدرس ها و نام ها و امکانات بین المللی را فهرست بندی و طبقه بندی نموده و با آنها وارد مکاتبه بشوند و در صورت امکان به عضویت آنها در آیند تا پیاپی اطلاعات و امکانات روز آمد را در اختیارشان بگذارند، گامی مهم به سوی جهانی کردن مطالبات زنان ایرانی برداشته اند.

من امیدوارم که مجموعه ای از روانکاوان، جامعه شناسان، روانشناسان و مددکاران و پزشکان متخصص زنان و کودکان برای کمک رسانی به طرح شکایت فعالان حقوق زن در مجامع بهداشتی جهان اعلام آمادگی کنند و مثلا بقای قوانین خشونت آمیز علیه زنان و کودکان را از زوایایی چون آسیب رسانی به سلامت روح و جسم آنان نیز به بحث بگذارند. در این اقدام دستجمعی، شکواییه زنان ایرانی و کیفر خواست آنها علیه قوانین خشونت آمیز در ابعاد تازه ای مطرح می شود و صورت علمی تری به خود می گیرد و از سوی دیگر، فعالان حقوق زن را نیز با ظرفیت ها و امکانات وسیع جهانی آشناتر می سازد.

اما استفاده از این ابزار، موکول است به حضور نیروهای داوطلب و پر کار و آگاهی دقیق آنها از اساسنامه ها، اهداف و ظرفیت های سازمان های بین المللی که تا کنون مورد بهره برداری فعالان ایرانی قرار نگرفته است. این تکیه گاه را، نباید از دست بدهیم.

این مقاله در روز چهارشنبه 16 اسفند 1385 [2007.03.07] در سایت اینترنتی روز چاپ شد.

 









Girls Who Flee From Home Are Not Criminals

The Iranian Woman Will Be Unveiled in 2025!

چرا معاون رئیس جمهور در امور زنان مانند فعال حقوق زن عمل می کند

ستایش فقر نکوهش عقل٬ این است برنامه سیاسی حاکمان ایران

آقای ظریف به دخترم تذکر داد که اگر بازگردی اعدام می شوی

احمد زیدآبادی به گناباد می رود، احمدی مقدم و رحیمی کجا؟

مناظره خیالی با فاطمه آلیا

خروج از دایره بسته بومی گرائی

روزی که فعال حقوق زن شدم

مادران ایرانی