کار نشد ندارد!

مهرانگیز کار


از این پس گه گاه در صفحه صدای شما ستونی خواهید دید به قلم یکی از شخصیتهای شناخته شده فرهنگی. آنچه در زیر می خوانید به قلم مهرانگیز کار، حقوقدان و فعال زنان است:

"سه دهه می گذرد که جامعۀ ایران مجازاتهای بسیار خشونت آمیز را تحمل می کند. مجازات ها پسوند اسلامی دارد و با انقلاب وارد شریان های قضایی کشور شده است.

مخالفت با آنها آسان نبود و بسیاری از منتقدان بابت اعتراض و انتقاد به این مجازاتها بهای سنگینی پرداختند. انتقاد از "قصاص"، "حدود" و "تعزیر" اساسا تحمل نمی شد. فشارهای خارجی و اعتراض محافل بین المللی و حقوق بشری نتوانست بموقع به تجدید نظر در مجازاتهایی مانند شلاق، سنگسار، قطع اعضای بدن، اعدام نوجوانان و مانند آن بیانجامد. فقط مجازات شلاق از جرم بی حجابی حذف شد و حبس و جزای نقدی را جایگزین کردند.

چند سالی است که بحث های انتقادی در این باره گسترده شده و گروههایی درون ایران به یاری وسایل ارتباطی مدرن (اینترنت) به این مجازاتها اعتراض می کنند. اعتراض از انحصار محافل و مجامع بین المللی خارج شده و از درون کشور صداهای مخالف و در هم تنیده به گوش می رسد. موضوع از شکل فردی خارج شده است. برخی آن را پیامدی بر دوران هشت سالۀ اصلاحات برمی شمارند و برخی دیگر نیروی ارتباطی اینترنت را عمده می کنند. اما اغلب به حضور نسلهای جوان در صحنه های اجتماعی بها می دهند. حتما مجموعه ای از عوامل را باید در این رویداد تأثیرگذار دانست.

اما آنچه در این یادداشت مورد نظر است وارسی عوامل و ریشه های علنی شدن اعتراضها نیست. سخن بر سر این است که جماعتی زورمند درون نهادهای حساس تصمیم گیری هرگونه تجدید نظر در قوانین را غیرممکن اعلام می کنند.

از طرفی فقهایی که درون نهادهای حساس تصمیم گیری، کیا و بیایی ندارند پیاپی از باب "وهن اسلام" یا "غیبت امام معصوم" یا "مصلحت نظام اسلامی" نظرات سودمند فقهی ارائه می دهند که بر پایۀ آن می شود ساختار قوانین را تغییر داد، بی آنکه به حریم شرع تعرض شده باشد.

تاکنون که سی سال از ورود مجازاتهای مندرج در قانون مجازات اسلامی به زندگی مردم ایران می گذرد، در موارد معدودی تجدید نظر پذیرفته شده است. پنج سال پیش بود که خون بهای (دیه) سه اقلیت دینی زرتشتی، مسیحی و کلیمی را با دیۀ مسلمانان یکسان اعلام کردند. تا پیش از آن یکسان نبود و خون بهای آن سه اقلیت بسیار ناچیز بود. دیگر اقلیت های دینی هم اساسا خونشان بهایی نداشت و ندارد.

تا بیست و پنج سال بعد از انقلاب نابرابری خون بهای سه اقلیت را حکم الهی اعلام می کردند که غیرقابل تغییر بود. بعد از آن تجدید نظر معلوم شد اگر بخواهند می توانند در همان چارچوب شریعت خودشان، قوانین را با اوضاع و احوال متناسب کنند.

وقتی این واقعیت فهمیده شد، فعالان درون کشور بحث سنگسار را گسترده کردند و فهمیدند کار نشد ندارد، فقط باید اراده ای در کار باشد. وبلاگها، سایتها و تشکلهایی به بحث سنگسار اختصاص یافت. تا جایی که دفتر آیت الله شاهرودی رئیس قوۀ قضاییۀ ایران بارها اعلام کرد که او بخشنامه ای بر عدم اجرای سنگسار صادر کرده است. با این وصف سنگسار اجرا می شد و در آخرین مورد یک مرد در تاکستان قزوین قربانی شد.

اینک خبر رسیده که اجرای سنگسار را دست کم به طور موقت متوقف کرده اند. خبر البته حامل پیام خوشحال کننده ای است و محکومین به سنگسار همراه با تمام ایرانیان که نگران آنها بودند شادمان شده اند. فقط در این ماجرا چند "اما" و "اگر" و یک "سوال" پیش رو قرار می گیرد:

اگر سنگسار که این روزها به تعطیل آن نظر داده اند وهن به اسلام است چرا در سی سال اخیر این وهن فهمیده نشده است؟ اگر سنگسار در غیاب امام معصوم نباید اجرا بشود، آنها که در این سالها سنگسار شده اند و خانواده هایی که شاهد تکه تکه شدن تن عزیزانشان زیر باران سنگ بوده اند چگونه می توانند با موضوع کنار بیایند؟ مگر امام معصومی حاضر بوده است؟ به آنها گفته بودند وقتی زنای محصنه احراز شد از سنگسار گریزی نیست. به آنها گفته بودند انسان ... که باشد که بر حکم خدا تبصره بزند؟ اینک اجرای حکم تعطیل شده و "قانون بر جای خود باقی است". با وجود قانونی که لازم الاجرا است می توان به تعطیل اجرای حکم سنگسار امید بست؟

ایرانیان با پرسشهای بسیاری رو در رو شده اند و نمی دانند تفاوت شرایط امروز با سی سالی که حکم سنگسار اجرا شده چیست. حق دارند از مسئولین بپرسند تا این تفاوت را برای آنها توضیح بدهند. مهمترین نتیجه بر رویداد اخیر این است که ایرانیان بیش از پیش دریافته اند خشونتهایی که تحمل می کنند آنگونه که ادعا می شود اسلامی و غیر قابل تغییر نیست. آقایان می توانند قوانین خشونت آمیز، تبعیض آمیز و در تعارض با قواعد جهانی حقوق بشر را اگر بخواهند با یک مقدمه چینی ظریف و دقیق اصلاح کنند. این وسط مردم ایران مانده اند حیران و نمی دانند چرا با وجود فرصتها و امکانات و ظرفیتهای لازم، در قوانین و سیاستها تجدید نظر نمی شود؟

با همۀ اینها حکم بر تعطیل اجرای سنگسار یک ویژگی ملی و درخشان دارد. ویژگی این است: اگر فشار مردمی و جهانی فزاینده بشود همۀ آنچه به نظر می رسد نشدنی است، شدنی می شود."

بی بی سی
21 مرداد 1387

 









Girls Who Flee From Home Are Not Criminals

The Iranian Woman Will Be Unveiled in 2025!

چرا معاون رئیس جمهور در امور زنان مانند فعال حقوق زن عمل می کند

ستایش فقر نکوهش عقل٬ این است برنامه سیاسی حاکمان ایران

آقای ظریف به دخترم تذکر داد که اگر بازگردی اعدام می شوی

احمد زیدآبادی به گناباد می رود، احمدی مقدم و رحیمی کجا؟

مناظره خیالی با فاطمه آلیا

خروج از دایره بسته بومی گرائی

روزی که فعال حقوق زن شدم

مادران ایرانی