چرا کمپین ضد حجاب اجباری

موضوع جدید نیست . کلمه ی کمپین و مفاهیم مدنی چسبیده به آن جدید است . حجاب اجباری از همان آغاز که با احتیاط از سوی رهبر انقلاب اعلام شد در ایران اعتراض بر انگیخت . جمع بزرگی از زنان نخستین تظاهرات اعتراضی پس از انقلاب را به انگیزه ی برخورد با حجاب اجباری بر پا کردند . آن روزگار هنوز کمپین به فرهنگ سیاسی ما وارد نشده بود و اعتراض به صورت های دیگری در سطح کشور شکل می گرفت . تا کنون که بیش از سه دهه از آن می گذرد ، پلیس مجری قانون حجاب اجباری توفیقی در پایان بخشیدن به این اعتراض که پیاپی از نسلی به نسل دیگری از زنان منتقل می شود و شکلهای جدید به خود می گیرد نداشته است . پیداست که جمع بزرگی از مادران ایرانی ، اعتراض به حجاب اجباری را در جای میراث به دختران خود می سپارند و روند اعتراضی در تداوم خود بیش از پیش سیاسی می شود . البته در ایران سالهاست که بی حجاب نداریم ، ولی کم نیستند زنانی که زیر بار سنگین مجازات شلاق ، زندان ، جزای نقدی ، برخوردهای توهین آمیز و حتا اخراج از مراکز اشتغال ، به گونه ای حجاب خود را انتخاب می کنند که نشانه های آشکاری است از اعتراض به اصل حجاب و پرده بر می دارد از اراده ای سیاسی که پشتوانه ی آن است . اراده ای که در صدد است آینده ی سیاسی ایران را با مشخصات دیگری طراحی کند . این اراده خارج از کشور فرصت سازمان دهی کمپین ها را در فضای مجازی از دست نمی دهد . اما درون کشور زنان معترض در برابر پلیس خاصی که مزد می گیرد تا آنها را دستگیر کند با حجابی که مطلوب بازوهای امنیتی نیست می خرامند و خطر می کنند . بنابراین زنان ایرانی متناسب با امکانات ، درون و بیرون کشور ، آشکار و پنهان با مجریان و آمران حجاب اجباری رو یا رو می شوند . در آخرین اقدام زنان مقیم خارج کمپین راه اندازی کرده اند و مردانی با آنها همراه شده اند . بی گمان آنان ساده اندیش نیستند و می دانند راهی دراز در پیش است و در هر حال نمی شود دست روی دست گذاشت .
در مجموعه ی خبرها و بحران ها که گریبان مردم ایران را گرفته است ، گاهی احساس می شود یک موضوع مهم به حاشیه رانده شده و دیگر خبر ها آن را خورده است . تا آن خبر فرصت تازه ای به دست آورده و بر بال رسانه ها سوار بشود ، زمان می گذرد . زنان ناراضی ایرانی که حجاب اجباری را توهین به مقام انسانی و حقوق فردی خود تلقی می کنند ، در سالهای پس از انقلاب تا کنون به هر شگردی پناه برده اند و نگذاشته اند از حرارت و گرمای خبر اعتراض آنها نسبت به حجاب اجباری فرو کاسته بشود . کمپین اخیر تنها یکی از بسیار ترفندهائی است که با هدف حفظ این وجهه ی اعتراضی درمیان خبرها نشسته است . با آن که در وضع موجود مرغ بازیگر یکه تاز در عرصه ی خبر های ایران است ، اعتراض به حجاب اجباری همچنان فضائی از رسانه ها را در اختیار دارد . خوشبختانه علی مطهری نماینده ی مجلس که منتقد دولت است ، کاسه ی داغ تر از آش شده و دولت احمدی نژاد را به بهانه ی ترویج بدحجابی نقد می کند . در نتیجه می شود این گونه هم به کمپین نگاه کرد که در کار برخورد با نگرش رادیکال و زن ستیزی است که علی مطهری آن را در مجلس نمایندگی می کند و دیگران در جاهای دیگری از مراکز حکومتی . از این زاویه کمپین ضد حجاب اجباری به شدت هویت سیاسی پیدا می کند و با زیگران حکومتی را در ساز و کارهای درون ساختار سیاسی کشور به چالش می کشد و چه بسا بخشی از انرژی نهادهای اطلاعاتی کشور صرف آن می شود . این نیزحکایتی است از منازعات سیاسی مردم با حکومتی که در امر خصوصی شهروندان مداخله می کند .
آن چه به این کمپین و حرکتهائی مانند آن قدرت تبلیغات سیاسی می بخشد و آن را به نیروهای مخالف و پراکنده پیوند می زند ، این است که مردان در راه اندازی اش نقش ایفا می کنند . دو جنسی بودن اعتراض نسبت به حجاب اجباری که از آغاز انقلاب با آن آشنا شده ایم ، جریان پر توانی را در بطن جامعه ی ایران رشد داده است که هرچند در شرایط سرکوب ، ظرفیت تئوریک آن بیش از ظرفیت عملی و اجرائی آن است ، ولی یک منبع و سرمایه ی اجتماعی است که در بزنگاه تاریخی خاصی به شدت آشکار و فعال می شود . به علاوه در حال حاضر دستکم این فایده را دارد که انگیزه های اعتراضی زنان درون کشور با اطلاع از این کمپین ها و حرکتها تقویت شده و آمادگی بیشتری پیدا می کنند تا کار را زیر سرکوب ادامه دهند و در فرصتی دیگر به صورت سازمان یا فته خود را تعریف کنند .
می شود به این تلاش های از راه دور بها نداد . اما اگر بپذیریم که تحول خواهی و گرایش های جدی برای گذار از یک مرحله ی سیاسی ، بدون تداوم در طرح مطالبات به شیوه های گوناگون ، ممکن نمی شود ، هر یک از این تلاش ها حلقه ای است از بسیار حلقه ها که به ظاهر ارتباطش با دیگر حلقه ها مفقود است و ناگهان در شرایط خاص خلاف این تصور اتفاق می افتد و حلقه ها به هم می پیوندند . حرکتهای کوچک و متناسب با امکانات ، انگیزه های گذار را در شرایط دشوار زنده نگاه می دارد . این گرانقدرترین چرائی راه اندازی کمپین ضد حجاب اجباری است .
مهرانگیز کار
از سایت اینترنتی روز آن لاین
مرداد 1391