سالروز کشتار سیاهان است – 11


بخش 11 از خاطرات سفر به آفریقای جنوبی را که در سال 2010 دست داد ادامه می دهم :

روز 21 مارس 1360 پلیس آپارتاید به سیاهان به صورت وحشیانه ای حمله کرده است . یک دختر دانشجوی حقوق که شهروند زیمبابوه است ، من را با خود به محل برگزاری مراسم سالگرد این رویداد تاریخی می برد . باید نیم ساعت رانندگی کنیم تا از دانشگاه کیپ تاون به دانشگاهی که محل مراسم است برسیم . این روز در آفریقای جنوبی "روز حقوق بشر" است . زیبائی کیپ تاون در فاصله ی دو دانشگاه خیره کننده است . به محوطه ی دانشگاه که می رسیم ، شادمانی و جوانی و امید از در و دیوار می ریزد
دانشگاه " وست کیپ " نام دارد و در دوران آپارتاید یعنی تا 15 سال پیش ( نسبت به تاریخ نگارش که 2010 است ) خاص رنگین پوست ها بوده ( سیاه و هندی ) . سفیدها اساسا وارد آن نمی شدند . آنها کیپ تاون را داشتند که در انحصار نژادشان بود . روح دانشگاه وست کیپ چیز دیگری است . شادمانی و اعتماد به نفس مثل یک میراث در آن موج می زند . هنوز که هنوز است سفیدها به عادت یا با انگیزه های تبعیض وارد آن نمی شوند . شاید هم به ندرت سفیدهائی نامنویسی می کنند ، ولی در برابر انبوه نژادهای رنگی به چشم نمی آیند . در این جا وجد و حال دیگری در فضا موج می زند که قابل توصیف نیست . آثار تو سری خوری تاریخی نژاد سیاه و قهوه ای دیده نمی شود .
شعارهای رویداد خونین سال 1360 همه جا هست . جائی نوشته اند : مسئله ی تازه ، فکر تازه
جلسه شروع می شود . یک عضو پارلمان ، یک سفیر سابق ، و برخی دیگر شخصیت های دانشگاهی نشسته اند . قرار است از 21 مارس 1960 و پیامدهای آن بگویند . پیش از ورود به این جلسه روزنامه ی "کیپ تایمز" را مثل هر روز خوانده ام و از زبان آقای مالما رهبر تندرو شاخه ی جوانان حزب کنگره ی آفریقای جنوبی فهمیده ام قضیه از چه قرار است . در سال 1360 که رژیم آپارتاید در کار تصویب قوانین محدود کننده ی بیشتری برای رنگین پوست ها بوده و قوانین خاص محدودکننده ای برای زنان در دستور کار داشته ، احزاب سیاسی مستقل معترض می شوند . کنگره ی ملی آفریقا تصمیم می گیرد پایان مارس تظاهرات اعتراضی برگزار کند . اما یک سازمان سیاسی به نام " پان آفریقائیست پی ا سی " که مرام سیاسی آنها نوعی تاکید بر پان آفریقائی و دوری از غرب بود پیشدستی می کند و روز 21 مارس 1960 تظاهرات اعتراضی را سامان می دهد . پلیس آپارتاید بر آنها آتش می گشاید . 69 نفرکشته و تعدادی مجروح می شوند . این رویداد بر جامعه به شدت اثر می گذلرد . داوری مردم را نسبت به حکومت بکلی تغییر می دهد . همچنین توجه جامعه ی جهانی به سوی آفریقای جنوبی جلب می شود . از آن هنگام پس از انتشار فیلم ها و عکس های کشتار ، آفریقای جنوبی پا به مراحل تازه ای از تحولات سیاسی می گذلرد که سر انجام به محو آپارتاید و جایگزینی یک قانون اساسی دموکراتیک به جای نظام قانونمند آپارتاید در سال 1996 منجر می شود .
این است که واقعه را در سرآغاز سقوط رژیم آپارتاید به رسمیت می شناسند . آقای مالما در روزنامه ی 23 مارس 2010 گفته است پان افریقائیست ها پ ا سی و رهبر سابق آن ، این واقعه را از کنگره ی ملی آفریقای جنوبی دزدیده اند . وی ادعا کرده رهبری پان آفریقائیست ها با برگزاری زودهنگام تظاهرات اعتراضی ، این اقدام را به خود اختصاص داده است . در این اظهار نظرها جاه طلبی آقای مالما و درگیری در جنگ قدرت موج می زند . مالما باری دیگر به مطبوعات حمله کرده و گفته ژورنالیست های سفید در آفریقای جنوبی برای دشمن که هنوز از آنها به صورت تحقیر آمیز " مزرعه داران سفید " نام می برد ، کار می کنند . این دومین بار است که مالما به روزنامه نویس های سفید حمله می کند . رئیس جمهور در برابرش موضع گرفته و برای آن که بنیادهای گذار مسالمت آمیز متزلزل نشود اعلام می کند روزنامه نگاران می توانند و اجازه دارند کارشان را بی ترس انجام بدهند . بار پیش مالما برای تحریک رئیس جمهور گفته بود روزنامه نویس های سفید می خواهند دولت را ساقط کنند و اگر مردم بر ضد آنها قیام نکنند ، آنها رهبران کنگره ملی آفریقای جنوبی و دیگر سیاستمداران برجسته ی سیاه را حذف خواهند کرد .
سرانجام روزنامه نویس های سفید مجبور شدند نامه ای به رئیس جمهور بنویسند و از وی حمایت مطالبه کنند .
در مراسم ، این گفتار مالما با نگرانی دهان به دهان می چرخید و بخصوص نیروهای آکادمیک حاضر در جلسه نگرانی خود را از این پدیده که آن را مضر به حال دستاوردهای گذار مسالمت آمیز می دیدند ابراز می داشتند . هر چه بیشتر با آفریقای جنوبی آشنا می شوم ، بهتر می فهمم که دانشگاهیان چه نقش پررنگی در گذار مسالمت آمیز به دموکراسی از سالها پیش از آن ایفا کرده اند و چه نقش تاثیر گذاری در حفظ دستاوردهای آن ایفا می کنند . نیروهای آکادمیک سیاست را وارد نظریه های خود کرده و لحظه به لحظه گفتمان دموکراسی و حقوق بشر را به صورت علمی و آکادمیک توسعه می دهند . به نظر می رسد مالما و امثال او با سوء استفاده از آزادی بیان و دموکراسی نخواهند توانست مراکز دانشگاهی را منفعل کنند .