بخش شانزدهم ازخاطرات سفر به آفریقای جنوبی


واکنش ها نسبت به خبر قتل یک طرفدار فعال آپارتاید در ساعات نخست روز نگران کننده بود . مدافعان سفید پوست آپارتاید که هنوز در مجموعه ی جامعه ی مدنی آفریقای جنوبی حضور دارند و از حق آزادی بیان برای اعلام نظرات خود استفاده می برند و در تشکل های قانونی فعال هستند از خود خشم و خروش نشان دادند و گرایش به انتقامجوئی در بیانیه ها و سخنان شان ترسناک شد . بیانیه ی نخست سازمان آ دبلیو بی که تری بلانچ مقتول ، رهبر آن بود برای انتقامجوئی خط و نشان می کشید . بیانیه ی آقای مالما رهبر سیاه شاخه ی جوانان کنگره ی ملی آفریقای جنوبی ، گرایش های افراطی و نژادی وی بر ضد سفیدها و بر ضد تداوم زندگی صلح آمیز دو نژاد را به خوبی نمایندگی می کرد . او نیز در آن کشور همفکرانی دارد که دنبال فرصت می گردند تا خشونت را از سر بگیرند . مالما مثل همیشه با این واقعه سودا کرد و نهایت کینه و نفرت خود را از سفیدها برملا ساخت .

این چرخه ی خشونت کلامی که افراد دو نژاد را از احتمال سر گیری خشونت فیزیکی به شدت ترسانده بود با سیاست خردمندانه ای که رئیس جمهور در پیش گرفت ، کنترل شد . رئیس جمهور حامی دائمی مالما وارد صحنه شد و ابتدا به مدیران سیاه پوست دولت و با تاکید بر نام مالما توصیه کرد از انتشار بیانیه های غیر مسئولانه خودداری کنند . همچنین از سازمان آ دبلیو ب که رهبرش را دو کارگر سیاه کشته بودند خواسته هائی با همین مضمون طرح کرد . رئیس جمهور به تنها دختر مقتول حضوری تسلیت گفت . خود را در غم خانواده ی تری بلانچ شریک دانست و رسما اعلام کرد جنایت انگیزه ی نژادی نداشته است . تاکید وی بر غیر نژادی بودن قتل آبی بود که بر آتش افراطیون سفید و سیاه ریخته شد . گفت که گذشته ها گذشته است و شهروندان همگی باید امنیت داشته باشند . اعلام کرد که به مادر تری بلانچ تلفن خواهد زد و به او نیز تسلیت خواهد گفت .

بلافاصله سازمان آ دبلیو ب بیانیه ی دیگری منتشر کرد و از انتشار بیانیه ی نخست ابراز تاسف کرد . در بیانیه ی جدید توجه داده شده بود که لحن تند بیانیه ناشی از شوک اولیه بوده است . سیاست خردمندانه ی رئیس جمهور کار کرد . احساس آرامش و امنیت به مردم بازگشت . آن ترس موذی و تاریخی از رفتارشان زدوده شد و با این همه تا چند روز خیابان ها خلوت بود . سفید و سیاه از رویاروئی می ترسیدند و ترجیح می دادند در خانه ها بمانند .

اوضاع با همین آرامش تداوم نیافت . زیر بناهای فرهنگی ، تاریخی و تربیتی سرانجام جائی خود را نشان داد . روزی که خیابان ها خلوت بود دو کارگر قاتل برای تفهیم اتهام به دادگاه اعزام شدند . روبه روی دادگاه سیاه و سفید صف آرائی کرده بودند . هردو جمعیت کوچک بود و نشان می داد مردم این سرزمین از خشونت بریده اند . شاید هم اگر پلیس هشیارانه عمل نمی کرد ، جمعیت بزرگ و خطرناک می شد . سیاهان شادمانی می کردند و سرودهای قدیمی را که نسبت به سفیدها خصمانه و توهین آمیز بود می خواندند . گاهی صدای خود را بالا می بردند و به جهان می گفتند این دو متهم قهرمان های ملی ما هستند . سفیدها به آنها پرخاش می کردند و در جاهائی درگیری فیزیکی در حال وقوع بود . سرانجام پلیس سیاهان را از سفیدها جدا کرد و خود وسط آنها ایستاد تا باری دیگر تاریخ کشور خونین نشود . این صحنه هر چند کوچک بود و قابل کنترل ، ولی پیا می با خود داشت : صلح در کشوری که از تضادهای تاریخی پر خون رنج می برد شکننده است . از طرفی رویدادها به اندازه ای سریع سمت و سوی آرامش را دنبال می کرد که خبر می داد میراث ماندلا و توتو در کار است . نیمه های پنهان از سفید و سیاه در خفا اوضاع را کنترل می کردند و پاسدار انقلاب بی خشونت بودند . آن جا بود که به صورت عملی و اجرائی با مفاهیم " تدبیر و تدبر" که در قانون اساسی جمهوری اسلامی به کرات آمده است آشنا شدم و این افسوس رهایم نکرد که در ایران مدیرانی که باید با تدبیر و تدبر بحران ها را مدیریت کنند ، خود آتش بیار معرکه می شوند . تضادها ی جامعه را به نفع خود کارسازی می کنند و مردم را به بهانه ی اسلام و انقلاب تحریک می کنند و به جان هم می اندازند . در موضوع حجاب اجباری بارها این سیاست اجرا شد . رویدادهای اول انقلاب انباشته است از تحریک زنان با حجاب بر ضد زنان بی حجاب . و پس از آن راه انداختن دانشجو بر ضد دانشجو و...

مثل همه ی روزها و شبهائی که از ترس دزدها و آدمکش ها جائی نمی روم ، خبرها را در اتاق کوچکم با رادیو پی می گیرم . در مرکز خبرها ی پر تنش ، همواره مالما ی تند رو که رئیس جمهور برای نخستین بار به او حمله کرد حضور دارد . هر بار که دهان می گشاید بر تنش نژادی می افزاید . این جوان که در سال 2010 میلادی 29 ساله است در انتخابات دموکراتیک شاخه ی جوانان حزب کنگره ی ملی آفریقای جنوبی با رای اعضا انتخاب شده و تا زمانی که دادگاه او را متخلف تشخیص ندهد نمی توانند او را عزل کنند . او که طرفدارانش در جمعیت جوانهای سیاه حزب کم نیستند ، تبدیل شده است به نمادی از خشم تاریخی سیاهان آفریقای جنوبی . هرگاه با مکانیسم های قانونی هم بخواهند او را حذف کنند ، ممکن است تالی فاسد داشته باشد و جوانهای سیاه طرفدار او آتش خشم را بر پا کنند . مالما به خوبی بر این نقطه ی قوت خود که نقطه ی ضعف دولت است آگاه است و از آن برای تازه کردن کینه های تاریخی و تحریک سیاهان ستمدیده در تاریخ آپارتاید بهره برداری می کند .

ادامه دارد