باسمه تعالي


در تاریخ 7 ژانویه 2013 در برنامه ی 60 دقیقه تلویزیون فارسی شبکه بی.بی.سی شرکت کرده و پیرامون تفاوت شرعی دیه زن و مرد مورد مصاحبه قرار گرفتم و نظرات خود را پیرامون نظرات آقایان مراجع شیعه در ایران بیان نموده و ضمن مثبت ارزیابی کردن نظرات آیت الله یوسف صانعی در این باره ، یاد آور شدم که حتا ایشان برابری دیه زن را با استناد به نان آور شدن زنان در این عصر و زمانه توجیه می کنند ، و با آن که از نظرات ایشان بهره مند شده ایم ولی قانونگذاری با مبانی انسانی و برابری انسانی زن و مرد مورد خواست فعالان حقوق زن است. تاکید بر این نکات منجر شد به این که نامه ی زیر به نشانی اینجانب ارسال و نسبت به نظراتی که در آن مصاحبه ابراز داشته ام از سوی دفتر ایشان یا پیروان ایشان به شرح زیر توضیح داده بشود . لذا به عهده ی خود می دانم با حفظ نظراتی که در آن مصاحبه ابراز داشته ام ، نامه ی رسیده را عینا این جا نقل کنم تا علاقمندان فرصت تحقیق به دست آورده و خود داوری کنند . نامه را مطالعه کنید
با سلام و احترام؛
پيرو مصاحبه اخير شما با شبکه تلویزیون BBC در مورد تساوي ديه زن و مرد و بيان نظر فقهي
آيت الله صانعي «که مبناي فقهي ايشان تساوي ديه زن و مرد به علت کارايي بيشتر زنان و نان آور شدن آنها مي باشد و نه بر اساس برابري انسان ها» بدينوسيله به اطلاع مي رساند که معظم له قائل به برابري همه انسان ها فارغ از جنسيت و دين در ديه و قصاص مي باشد و این نظریه فقهی مستنبط از کتاب و سنت و رعایت اصل عدالت در استنباط احکام شرعی می باشد و ناگفته نماند که توجیه نان آور بودن مرد، مبنا مخالفان برابري زن و مرد در عدم تساوي می باشد.

در اینجا به اختصار به ادله ایشان در مورد تساوی دیه زن و مرد مسلمان و غیرمسلمان که در حدود 10 سال پیش در درس خارج فقه خود بیان نموده اند اشاره می شود حضرت آیة الله العظمي صانعي در تبيين اين نظريه مي‌فرمايند: « به نظر اين‌جانب ديه زن و مرد مساوي است؛ قضاءً لإطلاق أدلّة الدية، و عدم دليل بر تقييد و جريان قصاصِ مقابل به مثل در قتل زن توسط مرد بدون نياز به ردّ تفاوت؛ همانند عکسش، و بدون تبعيض و ظلم، و نسبت به اعضاء هم حَسَب تعارف اَ لْسنة چهارگانه روايات و رجوع به عمومات، مثل « العين بالعين » و « الجروح قصاص» و اطلاقات ادلّه‌ي ديه اعضا که اقتضاي مماثلت و تساوي دارد، دية مرد و زن مساوي است. قطع نظر از آنکه فقيهي محقّق و مدقّق همانند مقدس اردبيلي(قدس سره) در کتاب گرانقدر « مجمع الفائدة و البرهان » اصل وجود روايات بر نصف بودن ديه را رد کرده و فرموده: « فما أعرفه، فکأنّه إجماع أو نصّ ما اطّلعت عليه »[1].[2]

همچنين معظّم له در رابطه با ديه مسلمان و غيرمسلمان هم مي‌فرمايد: « کافر و هر غير مسلماني که در بلاد اسلامي به حکم قوانين و مقرّرات آن محترم شمرده شده و يا در غير بلاد اسلامي حَسَب قراردادهاي بين‌المللي مورد قبول حکومت اسلامي از احترام متقابل برخوردارند، که معمولاً امروزه همه‌ي کفّار چنين هستند، جانشان و بدنشان همانند مالشان به حکم ميثاق محترم است و دية آنان مساوي با مسلمانان است و ظاهر قرآن به ضميمه اطلاقات اخبار ديه و مدلول دو روايت صحيحه أبان[3] و زراره[4] بر آن دلالت دارد ... ».[5]

آيات قرآن کريم نيز بر لزوم پرداخت اصل ديه دلالت دارد و تفاوتي ميان زن و مرد نگذاشته و رواياتي هم که بر تشريع ديه در آيين اسلامي دلالت مي‌کنند همانند قرآن، تبعيضي ميان زنان و مردان نمي‌گذارند. اصول و قواعد کلي اسلامي نيز برابري دية زن و مرد را اقتضا دارند. بر اين پايه، روايت‌هايي که مخالف اين ادلّه و قراين و شواهد باشند، نمي‌توانند مستند رأي فقهي قرار گيرند.[6] در خاتمه به یک جمله از ایشان که مداوماً بر آن تأکید دارند اشاره می شود.

حضرت آيت الله العظمي صانعي (مدظله العالي):
«اسلام دين حقوق بشر است. در دين تمام حقوق شرعي و قانوني افراد رعايت مي‌شود و قرآن کتاب آسماني مسلمانان،به همه‌ي انسان‌ها ارزش مي‌دهد؛ چرا که خداوند پس از آفرينش انسان، به‌عنوان اشرف مخلوقات، به خود آفرين مي‌گويد: «فتبارک الله احسن الخالقين». در اين تبريک نژاد، جنسيّت، مذهب، مليّت و جغرافيا هيچ جايگاهي ندارد.»
براي اطلاع بيشتر مي توانيد به سلسله کتب فقه و زندگی
فقه و زندگی 2 ( برابري زن و مرد، مسلمان و غير مسلمان در قصاص)
فقه و زندگی 3 (برابري زن و مرد، مسلمان و غير مسلمان در ديه)
فقه و زندگی 9 (ارث غير مسلم از مسلمان ) و .... که در پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله العظمی صانعی به نشانیwww.saanei.org بخش کتابخانه – قسمت کتب فقه و زندگي موجود است مراجعه فرماييد.
امید آنکه خداوند به همگان توفیق احقاق حقوق همه انسان ها که از طرف خداوند به آنها اعطا گردیده است عنایت فرماید.
با تشکر

[1]. مجمع الفائدة و البرهان، ج 14، ص 313.

[2]. ر .ک: مجمع المسائل، ج 3، ص 363 ـ 364؛ منتخب الأحکام، ص 344.

[3]. وسائل الشيعـة، ج 29، ص 217، أبواب ديات النفس، باب 13، ح 1.

[4]. وسائل الشيعـة، ج 29، ص 22، أبواب ديات النفس، باب 13، ح 11.

[5]. ر .ک: استفتائات قضايي، ج 1، ص 267؛ منتخب الأحکام، ص 332.

[6]. براي اطلاع بيشتر به کتاب « فقه و زندگي 3، برابري ديه » مراجعه شود.

آدرس کتابخانه سایت بخش کتب فقه و زندگی

http://saanei.org/?view=01,00,09,4,0

 









Girls Who Flee From Home Are Not Criminals

The Iranian Woman Will Be Unveiled in 2025!

چرا معاون رئیس جمهور در امور زنان مانند فعال حقوق زن عمل می کند

ستایش فقر نکوهش عقل٬ این است برنامه سیاسی حاکمان ایران

آقای ظریف به دخترم تذکر داد که اگر بازگردی اعدام می شوی

احمد زیدآبادی به گناباد می رود، احمدی مقدم و رحیمی کجا؟

مناظره خیالی با فاطمه آلیا

خروج از دایره بسته بومی گرائی

روزی که فعال حقوق زن شدم

مادران ایرانی